Sau gần 11 tháng ở chế độ ngủ đông, tàu thăm dò New Horizons của NASA đã chính thức khôi phục hoạt động trong trạng thái ổn định khi đang ở cách Trái Đất khoảng 9,5 tỷ km. Sự kiện đánh dấu bước tiếp theo trong sứ mệnh khám phá những khu vực xa xôi nhất của Hệ Mặt Trời và thu thập các dữ liệu khoa học quý giá về không gian liên sao.
New Horizons “thức giấc” sau 321 ngày vận hành tiết kiệm năng lượng
Theo thông tin từ NASA, tàu New Horizons được chuyển sang chế độ ngủ đông từ ngày 7/8/2025 nhằm tiết kiệm năng lượng trong giai đoạn di chuyển qua vùng không gian rộng lớn giữa các mục tiêu nghiên cứu.
Đến ngày 23/6/2026, con tàu tự động kích hoạt lại theo chuỗi lệnh đã được lập trình sẵn. Đội ngũ điều khiển tại Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng Johns Hopkins xác nhận toàn bộ hệ thống hoạt động bình thường và New Horizons đã bắt đầu truyền về Trái Đất lượng dữ liệu được thu thập trong suốt 321 ngày qua.
Hiện tàu đang cách Trái Đất gần 9,5 tỷ km, khiến tín hiệu vô tuyến mất khoảng 9 giờ mới có thể truyền từ tàu đến các trạm thu trên mặt đất.
Tiếp tục khám phá vùng rìa Hệ Mặt Trời
New Horizons là tàu vũ trụ đầu tiên trong lịch sử bay qua hệ thống Sao Diêm Vương vào năm 2015, mở ra những hiểu biết hoàn toàn mới về hành tinh lùn này.
Đến năm 2019, tàu tiếp tục tiếp cận Arrokoth – thiên thể xa nhất từng được con người khảo sát trực tiếp, nằm trong Vành đai Kuiper, khu vực chứa hàng triệu vật thể băng giá nằm ngoài quỹ đạo Sao Hải Vương.
Sau các cột mốc quan trọng đó, New Horizons vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu môi trường ở vùng ngoài cùng của Hệ Mặt Trời, nơi được xem là cầu nối giữa phạm vi ảnh hưởng của Mặt Trời và không gian liên sao.
Chuẩn bị nghiên cứu ranh giới nhật quyển
NASA cho biết chỉ trong vài tuần tới, New Horizons sẽ bắt đầu chương trình quan sát hydro tại vùng ngoại vi của nhật quyển – khu vực chịu tác động trực tiếp từ gió Mặt Trời.
Các dữ liệu mới được kỳ vọng sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về ranh giới giữa Hệ Mặt Trời và môi trường liên sao.
Trước New Horizons, chỉ có hai tàu Voyager 1 và Voyager 2 từng vượt qua khu vực này. Tuy nhiên, nhờ được phát triển sau nhiều thập kỷ, New Horizons sở hữu các thiết bị khoa học có độ nhạy cao hơn, cho phép thu thập và phân tích nhiều loại dữ liệu mà các thế hệ tàu trước chưa thể thực hiện.
Chế độ ngủ đông giúp kéo dài tuổi thọ sứ mệnh
Từ khi rời Trái Đất vào năm 2006, New Horizons đã trải qua 23 lần ngủ đông, với thời gian kéo dài từ vài ngày đến nhiều tháng.
Đây là giải pháp được NASA áp dụng nhằm giảm mức tiêu thụ năng lượng, hạn chế hao mòn thiết bị và tối ưu chi phí vận hành trong các sứ mệnh kéo dài hàng chục năm.
Dù phần lớn hệ thống được tạm ngừng trong giai đoạn này, ba thiết bị khoa học chính trên tàu vẫn duy trì hoạt động để liên tục thu thập dữ liệu môi trường không gian.
New Horizons dự kiến tiếp tục hoạt động đến thập niên 2030
Hiện New Horizons đang di chuyển ra xa Trái Đất với tốc độ khoảng 483 triệu km mỗi năm.
Nguồn điện của tàu được cung cấp bởi máy phát nhiệt điện đồng vị phóng xạ (RTG) sử dụng plutonium. Công suất của hệ thống sẽ giảm dần theo thời gian do quá trình phân rã tự nhiên của nhiên liệu hạt nhân.
Theo các chuyên gia, nếu nguồn năng lượng còn đáp ứng yêu cầu và các hệ thống kỹ thuật tiếp tục vận hành ổn định, New Horizons có thể duy trì hoạt động khoa học đến thập niên 2030, tiếp tục đóng góp những dữ liệu quan trọng về vùng biên của Hệ Mặt Trời và không gian liên sao.