Trước thềm áp dụng từ năm 2027, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới về công trình sử dụng năng lượng hiệu quả. Quy định này được kỳ vọng sẽ nâng cao tiêu chuẩn thiết kế, xây dựng và vận hành các công trình quy mô lớn, đồng thời thay thế bộ quy chuẩn đã áp dụng gần một thập kỷ qua.
Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn mới về công trình sử dụng năng lượng hiệu quả, áp dụng từ năm 2027
Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BXD ngày 30/7/2026, kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 04-3:2026/BXD về công trình dân dụng – Phần 3: Công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả. Thông tư sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/2/2027.
Theo quy chuẩn mới, các yêu cầu kỹ thuật và quy định quản lý bắt buộc sẽ được áp dụng đối với các công trình xây dựng mới hoặc cải tạo có tổng diện tích sàn từ 2.500m² trở lên. Đối tượng áp dụng bao gồm các công trình văn phòng, khách sạn, bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại, nhà chung cư hoặc các tổ hợp có chức năng tương tự.
Quy định toàn diện cho 5 hạng mục chính của công trình
QCVN 04-3:2026/BXD đưa ra các tiêu chuẩn bắt buộc đối với năm nhóm hạng mục quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, gồm:
- Vỏ công trình.
- Hệ thống thông gió và điều hòa không khí.
- Hệ thống chiếu sáng.
- Các thiết bị điện khác như động cơ điện, hệ thống nước nóng, thang máy và thang cuốn.
- Công tác kiểm soát hiệu quả năng lượng trong quá trình vận hành công trình.
Đối với các dự án cải tạo, quy chuẩn yêu cầu áp dụng các tiêu chuẩn tương ứng cho những hạng mục được nâng cấp. Riêng nội dung kiểm soát hiệu quả năng lượng sẽ được thực hiện xuyên suốt trong giai đoạn khai thác và vận hành.
Thay thế quy chuẩn đã áp dụng từ năm 2017
Bộ quy chuẩn mới sẽ thay thế hoàn toàn QCVN 09:2017/BXD, được ban hành theo Thông tư số 15/2017/TT-BXD ngày 28/12/2017.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính liên tục trong triển khai dự án, các công trình đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, đã được thẩm định hoặc đã nộp hồ sơ thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi trước thời điểm QCVN 04-3:2026/BXD có hiệu lực vẫn tiếp tục áp dụng theo quy định của QCVN 09:2017/BXD.
Bắt buộc tuân thủ trong toàn bộ quá trình đầu tư và vận hành
Theo quy định, mọi tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động đầu tư xây dựng, từ lập dự án, thẩm định, phê duyệt, thi công, cải tạo đến quản lý và vận hành công trình thuộc phạm vi điều chỉnh đều phải thực hiện đúng các yêu cầu của QCVN 04-3:2026/BXD.
Bộ Xây dựng giao Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn, phổ biến quy chuẩn tới các đơn vị liên quan. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng ở các cấp sẽ tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện trong quá trình đầu tư xây dựng theo đúng quy định hiện hành.
Việc ban hành quy chuẩn mới được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy xu hướng phát triển công trình xanh, tiết kiệm năng lượng, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành các công trình quy mô lớn và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của ngành xây dựng trong giai đoạn tới.