TP.HCM đang từng bước xây dựng mô hình “bệnh viện không tường”, kết nối toàn bộ hệ thống y tế thành một mạng lưới thống nhất. Khi mô hình hoàn thiện, người dân có thể khám chữa bệnh tại cơ sở y tế gần nơi sinh sống nhưng vẫn được tiếp cận chuyên môn của các bệnh viện đầu ngành, hạn chế chuyển viện và không phải thực hiện lại hồ sơ hay xét nghiệm nhiều lần.
Xây dựng hệ thống y tế kết nối toàn diện
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, mô hình “bệnh viện không tường” là định hướng kết nối các cơ sở khám chữa bệnh từ trạm y tế, bệnh viện khu vực đến các bệnh viện chuyên sâu thành một hệ thống thống nhất.
Nền tảng của mô hình này là hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, cơ sở dữ liệu dùng chung cùng hệ thống hội chẩn từ xa, giúp các đơn vị y tế chia sẻ thông tin và phối hợp điều trị hiệu quả.
Nhờ đó, người bệnh có thể lựa chọn khám tại cơ sở gần nơi cư trú. Trong trường hợp cần chuyển lên tuyến trên, bác sĩ tiếp nhận sẽ truy cập ngay toàn bộ lịch sử điều trị, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và đơn thuốc trước đó, giảm đáng kể việc thực hiện lại các thủ tục hoặc xét nghiệm.
Giảm áp lực cho bệnh viện trung tâm
Định hướng mới được triển khai trong bối cảnh TP.HCM mở rộng không gian đô thị, trong khi nhiều bệnh viện chuyên sâu vẫn tập trung chủ yếu tại khu vực trung tâm.
Thực tế này khiến người dân ở các khu vực cửa ngõ phải di chuyển quãng đường dài để tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao. Đồng thời, nhiều bệnh viện tuyến cuối vẫn tiếp nhận lượng lớn bệnh nhân mắc các bệnh thông thường do năng lực giữa các tuyến chưa đồng đều.
Bên cạnh đó, việc liên thông dữ liệu khám chữa bệnh chưa hoàn chỉnh khiến không ít người bệnh vẫn phải mang theo hồ sơ giấy, phim chụp hoặc thực hiện lại một số xét nghiệm khi chuyển sang cơ sở khác.
Phát triển hệ thống y tế theo mô hình đa cực
Để khắc phục tình trạng quá tải, TP.HCM lựa chọn chiến lược phát triển hệ thống y tế theo mô hình đa cực, hình thành nhiều trung tâm y tế chất lượng cao tại các cửa ngõ và khu vực phát triển mới thay vì tiếp tục tập trung nguồn lực vào khu vực nội đô.
Theo Sở Y tế, các trung tâm này sẽ được kết nối đồng bộ về chuyên môn và dữ liệu để vận hành như một mạng lưới thống nhất.
Đại diện Sở Y tế nhấn mạnh, mô hình đa cực không đồng nghĩa với việc mỗi địa phương đều xây dựng bệnh viện giống nhau hoặc phân bổ đồng đều nhân lực, thiết bị. Mục tiêu là mỗi khu vực có đủ năng lực đáp ứng phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh thường xuyên của người dân, trong khi các trường hợp phức tạp sẽ được kết nối với bệnh viện tuyến cuối để điều trị.
Hai nền tảng quan trọng: Dữ liệu và chuyên môn
Để hiện thực hóa mô hình “bệnh viện không tường”, TP.HCM xác định cần phát triển song song hai nền tảng cốt lõi.
Về dữ liệu, thành phố đang đẩy mạnh triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, bệnh án điện tử và xây dựng kho dữ liệu sức khỏe dùng chung. Chương trình lập hồ sơ sức khỏe điện tử gắn với kế hoạch khám sức khỏe miễn phí cho người dân dự kiến hoàn thành trong năm nay, tạo nền tảng để mỗi người có một hồ sơ y tế xuyên suốt.
Ở lĩnh vực chuyên môn, các bệnh viện tuyến cuối tiếp tục tăng cường chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực, luân phiên bác sĩ và tổ chức hội chẩn trực tuyến cho các bệnh viện khu vực. Nhờ đó, nhiều kỹ thuật chuyên sâu trước đây chỉ thực hiện tại các bệnh viện lớn nay đã được triển khai ngay tại địa phương, góp phần giảm số lượng bệnh nhân phải chuyển tuyến.
Mở rộng mạng lưới bệnh viện tại các khu vực phát triển
Định hướng này đã được triển khai tại nhiều bệnh viện cửa ngõ như Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, Củ Chi, Hóc Môn cùng các bệnh viện khu vực Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu thông qua hoạt động chuyển giao kỹ thuật, đào tạo và hỗ trợ chuyên môn từ các bệnh viện đầu ngành.
Song song đó, nhiều bệnh viện lớn phát triển theo mô hình “một bệnh viện – nhiều cơ sở” nhằm mở rộng phạm vi phục vụ. Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã đưa cơ sở thứ hai vào hoạt động và tiếp tục định hướng xây dựng cơ sở thứ ba tại Phú Mỹ. Bệnh viện Đa khoa Bình Dương cũng phát triển thêm cơ sở mới tại Trung tâm Y tế Bắc Tân Uyên.
Ngoài ra, các bệnh viện chuyên khoa như Phạm Ngọc Thạch, Tâm thần, Mắt, Răng Hàm Mặt, Tai Mũi Họng và Da Liễu cũng đang lên kế hoạch mở rộng hệ thống tại các khu vực phát triển mới.
Hướng đến dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương
Theo định hướng của Sở Y tế TP.HCM, mỗi trung tâm y tế trong mạng lưới sẽ được đầu tư đầy đủ các chuyên khoa thiết yếu như cấp cứu, hồi sức, nội, ngoại, sản, nhi, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm để đáp ứng phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh.
Bên cạnh đó, từng khu vực sẽ phát triển thêm các chuyên khoa thế mạnh phù hợp với điều kiện và định hướng phát triển riêng.
Khi mô hình “bệnh viện không tường” được hoàn thiện, người dân sẽ không còn phải tập trung đến khu vực trung tâm để tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao. Phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh sẽ được đáp ứng ngay tại địa phương, trong khi các bệnh viện tuyến cuối sẽ tập trung điều trị những ca bệnh phức tạp và giữ vai trò hạt nhân chuyên môn của toàn hệ thống y tế TP.HCM.